બંગાળ ચૂંટણી પર અમેરિકાના 'પોલીમાર્કેટ'ની વિસ્ફોટક આગાહી

અમદાવાદ/વોશિંગ્ટન, 1 મે 2026: પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણીનું પરિણામ 4 મેના રોજ આવશે, પરંતુ તે પહેલાં સટ્ટા બજારોમાં જબરદસ્ત હલચલ મચી ગઈ છે. રાજસ્થાનના ફલોદી સટ્ટા બજાર કે દિલ્હી-કોલકાતાના સ્થાનિક બજારો નહીં, પરંતુ અમેરિકાના પ્રિડિક્શન માર્કેટ 'પોલીમાર્કેટ' પર આ ચૂંટણીને લઈને વિસ્ફોટક ટ્રેડિંગ જોવા મળી રહી છે. જાણકારોના મતે, આ પ્લેટફોર્મ પર અત્યાર સુધીમાં 4.8 મિલિયન ડૉલર (અંદાજે ₹40 કરોડ)થી વધુનો વેપાર થઈ ચૂક્યો છે, જે કોઈ પણ ભારતીય રાજ્યની ચૂંટણી માટે વિક્રમજનક આંકડો છે.

પોલીમાર્કેટ શું છે અને તે કેમ મહત્વનું છે?

પોલીમાર્કેટ એક અમેરિકન ઓનલાઇન પ્રિડિક્શન માર્કેટ છે, જ્યાં લોકો રાજકીય ઘટનાઓ, રમતગમત અને અન્ય વિષયો પર પોતાના પૈસા લગાવીને ભવિષ્યની આગાહી કરે છે. આ માર્કેટ પરંપરાગત ઓપિનિયન પોલ્સ કરતાં વધુ ઝડપી અને ઘણી વખત સચોટ માનવામાં આવે છે, કારણ કે અહીં લોકો માત્ર અભિપ્રાય નહીં પણ સીધા નાણાંનું રોકાણ કરે છે. આ વખતે બંગાળ ચૂંટણી પર પોલીમાર્કેટની આગાહીએ સૌને ચોંકાવી દીધા છે, કારણ કે તેણે ભાજપને 56% અને તૃણમૂલ કોંગ્રેસ (TMC)ને 43% જીતની સંભાવના દર્શાવી છે. અન્ય પક્ષો માટે આ આંકડો માત્ર 1% છે.

વ્હેલ ટ્રેડર્સની એન્ટ્રીથી પલટ્યો પાસો

પોલીમાર્કેટના ડેટામાં સૌથી ચોંકાવનારી બાબત 'વ્હેલ ટ્રેડર્સ'ની એન્ટ્રી છે. વ્હેલ ટ્રેડર્સ એવા મોટા રોકાણકારો હોય છે, જે એકસાથે લાખો ડૉલરની ટ્રેડિંગ કરીને બજારની દિશા બદલી શકે છે. 'KairosHunter' નામના એક પ્રોફાઇલે ભાજપની જીતના 'Yes' વિકલ્પમાં 1,05,417 શેર ખરીદ્યા છે, જેની કિંમત અંદાજે 44,000 થી 60,000 ડૉલર (₹36 લાખથી ₹50 લાખ)ની વચ્ચે છે. આ એકલા સોદાએ ભાજપની જીતની સંભાવનામાં અચાનક ઉછાળો લાવી દીધો છે.

બીજા તબક્કાના મતદાન પછી કેવી રીતે બદલાયું સમીકરણ?

રસપ્રદ વાત એ છે કે એપ્રિલની શરૂઆતમાં આ જ પોલીમાર્કેટ પર TMCને 75-80% સંભાવના સાથે મજબૂત માનવામાં આવતી હતી. ત્યારે ભાજપ માત્ર 20-25% પર હતો. પરંતુ પહેલા તબક્કાના મતદાન બાદ ભાજપનો આંકડો વધીને 54% થયો અને બીજા તબક્કાની હિંસા અને ભારે મતદાન બાદ તે 56%ને પાર કરી ગયો. આ ટ્રેન્ડ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે જેમ-જેમ મતદાન આગળ વધે છે, તેમ-તેમ સટ્ટેબાજોનો વિશ્વાસ ભાજપ તરફ વધી રહ્યો છે.

ટ્રેડિંગ વોલ્યુમમાં TMC આગળ

એક રસપ્રદ વિરોધાભાસ એ છે કે જીતની સંભાવનામાં ભાજપ આગળ હોવા છતાં ટ્રેડિંગ વોલ્યુમમાં TMC ઘણી આગળ છે. TMC પર લગભગ 1.8 મિલિયન ડૉલરનો વેપાર થયો છે, જ્યારે ભાજપ પર આ આંકડો 1.1 મિલિયન ડૉલર છે. વિશેષજ્ઞોના મતે, TMC પર ઊંચું વોલ્યુમ સૂચવે છે કે કેટલાક લોકો તેની હાર પર દાવ લગાવી રહ્યા છે, જ્યારે કેટલાક મોટા સટ્ટેબાજો બજારમાં ઉથલપાથલ મચાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.

ફલોદી અને દિલ્હી સટ્ટા બજાર શું કહે છે?

ભારતીય સટ્ટા બજારોના આંકડા પોલીમાર્કેટથી સહેજ અલગ છે. દિલ્હી સટ્ટા બજાર મુજબ TMCને 146-149 અને ભાજપને 140-143 બેઠકો મળવાનો અંદાજ છે. ફલોદીનું બજાર પણ હજુ બરાબરીનો મુકાબલો દર્શાવે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે પોલીમાર્કેટમાં વિદેશી રોકાણકારો અને VPN નો ઉપયોગ કરતા ભારતીયોની સંખ્યા વધુ હોવાથી ત્યાંનું વલણ સ્થાનિક બજારોથી જુદું પડી શકે છે.

પોલીમાર્કેટ વિ. ભારતીય સટ્ટાબજાર

માપદંડ	પોલીમાર્કેટ (અમેરિકા)	દિલ્હી સટ્ટાબજાર	ફલોદી સટ્ટાબજાર
ભાજપની જીતની સંભાવના/બેઠકો	56%	140-143 બેઠકો	બરાબરીનો મુકાબલો
TMCની જીતની સંભાવના/બેઠકો	43%	146-149 બેઠકો	બરાબરીનો મુકાબલો
કુલ ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ	4.8 મિલિયન ડૉલર	ઉપલબ્ધ નથી	ઉપલબ્ધ નથી
સૌથી મોટો ખેલાડી	'KairosHunter' (1.05 લાખ શેર)	ઉપલબ્ધ નથી	ઉપલબ્ધ નથી
વલણમાં ફેરફાર	પહેલા TMC 75-80%, હવે ભાજપ 56%	સતત બરાબરી	સતત બરાબરી